Matura z biologii 2026 klucz rozwiązań

Zad. 1.1.

Jeden mostek disiarczkowy tworzą dwie reszty cysteiny. W cząsteczce jest 35 takich reszt, a więc mogą utworzyć maksymalnie 17 mostków (jedna reszta pozostaje wolna).

Zad .1.2.

Albumina jest rozpuszczalna w wodzie i po związaniu się z hydrofobowymi łańcuchami długołańcuchowych kwasów tłuszczowym tworzy kompleks, który transportuje te kwasy w osoczu krwi.

Zad. 2.1. i 2.2.

B. w błonach tylakoidów. Po wybiciu elektronów z centrum reakcji PS II zachodzi konieczność ich uzupełnienia. Jest to możliwe, ponieważ enzym rozszczepiający wodę uwalnia elektrony uzupełniające ten brak i powodujące, że fotosystem II może dalej działać.

Zad 2.3.

na B (NADP+), podczas etapu C (redukcji w cyklu Calvina)

Zad. 3. 1.

Bakterie szczepu A i szczepu B nie rosły na pożywce minimalnej, ponieważ żaden szczep nie syntetyzował wszystkich niezbędnych (aminokwasów i witamin). Na pożywce minimalnej wyrosły wyłącznie bakterie z hodowli mieszanej, ponieważ doszło do HTG i powstania szczepu zdolnego do syntezy wszystkich niezbędnych substancji.

 Zad 3.2.

Filtr zastosowany w doświadczeniu uniemożliwił bezpośredni kontakt komórek bakterii szczepu A z bakteriami szczepu B. Tym samym uniemożliwiono koniugację, która jest jednym z mechanizmów HTG.

Zad. 3.3.

A, 2

Zad. 4.1.

Zablokowanie łączenia podjednostek 30S z 50S rybosomów hamuje translację u bakterii. Brak możliwości syntezy białek strukturalnych i enzymatycznych wpływa negatywnie na metabolizm bakterii i prowadzi do ich obumierania.

Zad 4.2.

Bakteria Gram-dodatnie mają grupą ścianę komórkową zbudowaną z wielu warstw mureiny. Natomiast bakterie Gram-ujemne mają cienką ścianę mureinową, ale jest ona dodatkowo otoczona białkowo-lipidową błoną zewnętrzną.

Zad. 5.1.

T, T

Zad 5.2.

Rozstrzygnięcie: przyspieszenia

Uzasadnienie: Zwiększenie tempa transpiracji wymusza szybszy przepływ wody w naczyniach drewna (większa siła ssąca liści zwiększa podciśnienie w elementach przewodzących drewna).

Zad. 6.1.

Woda jest niezbędna do imbibicji nasion, przyspieszenia metabolizmu i dalej do kiełkowania. Jej brak powoduje, że nasiona nie kiełkują.

Zad. 6.2.

Pomiar suchej masy jest obiektywny, ponieważ eliminuje problem zmiennej ilości wody w świeżej masie. Szacowanie bilansu węgla i przyrostu biomasy jest dokładniejsze.

Zad. 6.3.

Rozstrzygnięcie: z grupą 1

Uzasadnienie: Nasiona z tej grupy nie wykiełkowały, a więc ich sucha masa się nie zmieniła i stanowiła punkt odniesienia do suchej masy roślin, które wykiełkowały.

Zad. 6.4.

O zachodzeniu fotosyntezy świadczy wzrost suchej masy (1,63 g) w porównaniu do nasion z grupy 1 (1,46 g). Doszło więc do syntezy związków organicznych.

Zad. 6.5.

T, T

Zad. 7.1.

Korzeń; układ wiązek naprzemianległy

Zad. 7.2.

I – łyko (floem), II – drewno (ksylem)

Zad. 8.1.

Fałsz. Forma troficzna Toxoplasma gondii jest haploidalna i tworzy gamety w wyniku mitozy. Człowiek jest tu jednak żywicielem pośrednim, a więc w jego organizmie nie zachodzi gametogeneza.

Zad 8.2.

P, P (chociaż to mogło budzić wątpliwości – tekst zadania nie jest tu jednoznaczny)

Zad 8.3.

Nie. Toksoplazmoza nie przenosi się drogą kropelkową, ani przez bezpośredni kontakt fizyczny. [Trzeba zjeść cysty znajdujące się w kale kota, albo cysty tkankowe w mięsie żywiciela pośredniego.]

Zad 9.

X – obojczyk, Y – łopatka (pokoloruj drwala!)

Zad. 10.

A – mocznik, D – wątroby

Zad. 11.1.

A – wzrostu, D – depolaryzacji

Zad. 11.2.

P, P

Zad. 12.1.

N – nie dochodzi, T – dochodzi

Zad. 12.2.

Wniosek: TMAO stabilizuje strukturę przestrzenna białka CI2, przeciwdziała więc denaturacji tego białka wywoływanej przez mocznik o stężeniu 8 mol x dm-3.

Zad. 12.3.

Ze wzrostem głębokości zawartość TMAO w tkance mięśniowej ryb morskich rośnie. Wzrost ten jest wyraźnie szybszy u ryb kostnoszkieletowych niż u chrzęstnoszkieletowych.

Zad. 12.4.

P, P

Zad. 13.1.

Pomiar pO2 w próbie kontrolnej pozwolił na porównanie wyniku z próbą badawczą i wykluczenie, że zmiana pO2 mogła wynikać w wpływu innych czynników niż zwierzę.

Zad 13.2.

Tak. W przypadku bańki powietrza na głowie jaszczurki nastąpił spadek. Jego przyczyną było zużywanie tlenu przez zwierzę. W próbie kontrolnej pO2 praktycznie się nie zmieniło.

Zad. 14.1.

Antygeny niespecyficzne w występują nie tylko na powierzchni komórek nowotworowych, ale także zdrowych. Zmodyfikowane limfocyty T z receptorami CAR atakowałyby więc także komórki zdrowe prowadząc do ciężkich powikłań.

Zad 14.2.

Komórki nowotworowa mają obniżoną ilość białek MHC, a więc fizjologiczne limfocyty ich nie rozpoznają i nie ulegają uczuleniu. Natomiast limfocyty CAR-T rozpoznają tylko specyficzne antygeny komórek nowotworowych bez udziału białek MHC. Dlatego ulegają uczuleniu i uruchamiają odpowiedź immunologiczną.

Zad. 14.3.

W wyniku elektroporacji w limfocytach T umieszczane są cząsteczki gotowego mRNA, który jest nietrwały i synteza białka CAR szybko ustaje. Użycie retrowirusa, powoduje że powstający na skutek odwrotnej transkrypcji, DNA ulega wbudowaniu w DNA limfocytów T. Może więc być wielokrotnie używany do syntezy mRNA zawierającego informację o białku CAR.

Zad. 14.4.

P, P

Zad. 14.5.

Grasica. [W tym narządzie nieuczulone limfocyty ulegają aktywacji]

Zad. 15.1.

Gdy dochodzi do samoistnej eliminacji wirusa HCV (samowyleczenia) w krwi przez pewien czas pozostają przeciwciała anty-HCV. Taka osoba będzie więc miała dodatni wynik badania mimo, że w jej organizmie nie ma już wirusa HCV.

Zad. 15.2.

Metoda PCR służy do amplifikacji/powielania DNA, a genom wirusa HCV stanowi RNA. Konieczne jest więc przepisanie genomu wirusa z RNA na DNA przy pomocy odwrotnej transkryptazy. Taki DNA można potem powielić metodą PCR.

Zad. 16.1.

B, C

Zad 16.2.

1. Jądro komórkowe – nie

2. Mitochondrium – tak

Zad. 17.1.

Wiązanie peptydowe

Zad. 17.2.

metafaza i anafaza

Zad. 17.3.

faza S interfazy

Zad. 18.1.

N, T

Zad. 18.2.

A

Zad. 19.

1. bd/bd

2. BD i bd – po 41,25% każda; Bd i bD – po 8,75% każda

3. 41,25% (lub 0,4125)

Zad. 20.1.

Thylacosmilus i Smilidon nie są ze sobą blisko spokrewnione, a ich ostatni wspólny przodek miał zęby normalnej długości. Cecha zęby szablaste powstała więc niezależnie na skutek zajmowania podobnych nisz ekologicznych/funkcjonowania w bardzo podobnych warunkach i takiego samego sposobu odżywiania się.

Zad. 20.2.

F, F

Zad. 21.1.

Mutualizm/symbioza mutualistyczna; Korzyści: płaz nie ma mechanizmów zabezpieczających przed utratą wody, a nory pająka zapewniają wilgotne środowisko. Pająk składa nieosłonięte jaja, z których wykluwają się młode osobniki, a płaz eliminuje pożerające je organizmy.

Zad. 21.2.

Pająki trawią zewnętrznie (poza organizmem), natomiast płazy wewnętrznie (w świetle przewodu pokarmowego).

Zad. 22.1.

Pośredni: racicznica zmienna, ryby karpiowate; Ostateczni: ryby drapieżne (rybożerne)

Zad. 22.2.

Miracidium tej przywry może wnikać i rozwijać się tylko w ciele racicznicy zmiennej. Bez tego żywiciela pośredniego doszłoby więc do przerwania cyklu życiowego pasożyta.

Zad. 23.1.

P, F

Zad. 23.2.

Fałsz. Zachodnie wybrzeże Oceanu Atlantyckiego to obszar występowania krewetki piaskowej, a nie warunki/parametry środowiska i zasoby określające możliwość przeżycia i rozmnażania się.

Zad. 23.3.

10-25 st. C