Matura z biologii 2026 klucz i komentarz cz. 2

Zad. 13.1. ** Pomiar pO2 w próbie kontrolnej pozwolił na porównanie wyniku z próbą badawczą i wykluczenie, że zmiana pO2 mogła wynikać w wpływu innych czynników niż zwierzę.
Komentarz: Trzeba wiedzieć czym jest próba kontrolna, czym badawcza i do czego służy ta pierwsza. To klasyka „branży”. Umiejętność odczytania danych z wykresu.
Zad 13.2. ** Tak.  W przypadku bańki powietrza na głowie jaszczurki nastąpił spadek. Jego przyczyną było zużywanie tlenu przez zwierzę. W próbie kontrolnej pO2 praktycznie się nie zmieniło.
Komentarz: Trzeba było pokombinować z tekstem i odczytem wykresów. Jedno z najlepszych zadań w tym arkuszu.
Zad. 14.1. **** Antygeny niespecyficzne w występują nie tylko na powierzchni komórek nowotworowych, ale także zdrowych. Zmodyfikowane limfocyty T z receptorami CAR atakowałyby więc także komórki zdrowe prowadząc do ciężkich powikłań.
Komentarz: To już konkretna immunologia. Ciekawe, że przed maturą udostępniliśmy autorskie zadanie z immunologii z limfocytami T cytotoksycznymi, ich receptorami TCR i przeciwciałami monoklonalnymi. Polecamy
Zad 14.2. ***** Komórki nowotworowa mają obniżoną ilość białek MHC, a więc fizjologiczne limfocyty ich nie rozpoznają i nie ulegają uczuleniu. Natomiast limfocyty CAR-T rozpoznają tylko specyficzne antygeny komórek nowotworowych bez udziału białek MHC. Dlatego ulegają uczuleniu i uruchamiają odpowiedź immunologiczną.
Komentarz: Jak wyżej.
Zad. 14.3. **** W wyniku elektroporacji w limfocytach T umieszczane są cząsteczki gotowego mRNA, który jest nietrwały i synteza białka CAR szybko ustaje. Użycie retrowirusa, powoduje że powstający na skutek odwrotnej transkrypcji, DNA ulega wbudowaniu w DNA limfocytów T. Może więc być wielokrotnie używany do syntezy mRNA zawierającego informację o białku CAR.
Komentarz: To już fajna biotechnologia. Zapraszamy na nasz wykład.
Zad. 14.4. *** P, P
Komentarz: Potrzebna była wiedza ogólna!
Zad. 14.5. * Grasica. [W tym narządzie nieuczulone limfocyty ulegają aktywacji]
Komentarz: Potrzebna wiedza ogólna (tu zupełnie podstawowa).
Zad. 15.1. *** Gdy dochodzi do samoistnej eliminacji wirusa HCV (samowyleczenia) w krwi przez pewien czas pozostają przeciwciała anty-HCV. Taka osoba będzie więc miała dodatni wynik badania mimo, że w jej organizmie nie ma już wirusa HCV.
Komentarz: Trzeba rozumieć jak biochemicznie „objawia się” infekcja wirusowa i co wykrywają badania krwi stosowane w takich przypadkach.
 Zad. 15.2. ** Metoda PCR służy do amplifikacji/powielania DNA, a genom wirusa HCV stanowi RNA. Konieczne jest więc przepisanie genomu wirusa z RNA na DNA przy pomocy odwrotnej transkryptazy. Taki DNA można potem powielić metodą PCR.
Zad. 16.1. ** B, C
Komentarz: Kłania się znajomość PCR. Kto nie wie/nie rozumie o co chodzi tego zapraszamy na nasze wykłady.
Zad 16.2. * 1.      Jądro komórkowe – nie 2.      Mitochondrium – tak
Komentarz: Potrzebna wiedza ogólna z cytologii (tu zupełnie podstawowa).
Zad. 17.1. * Wiązanie peptydowe
Komentarz: Pokoloruj drwala!
Zad. 17.2. * metafaza i anafaza
Komentarz: Pokoloruj drwala!
Zad. 17.3. * faza S interfazy
Komentarz: Pokoloruj drwala!
Zad. 18.1. *** N, T
Komentarz: Ciekawe zadanie wymagające uważnej analizy dość rozbudowanego drzewa genealogicznego. „Propozycje” chorób wymagały zastanowienia się (czas!).
Zad. 18.2. * A
Komentarz: Pokoloruj drwala!
Zad. 19. * 1.      bd/bd 2.      BD i bd – po 41,25% każda; Bd i bD – po 8,75% każda 3.      41,25% (lub 0,4125)
Komentarz: Pokoloruj drwala z genetyki (w tym genów sprzężonych). CKE bardzo się postarała, żeby genetyka była niepoważna!
Zad. 20.1. * Thylacosmilus i Smilidon nie są ze sobą blisko spokrewnione, a ich ostatni wspólny przodek miał zęby normalnej długości. Cecha zęby szablaste powstała więc niezależnie na skutek zajmowania podobnych nisz ekologicznych/funkcjonowania w bardzo podobnych warunkach i takiego samego sposobu odżywiania się.
Komentarz: Klasyczna i bardzo typowa analiza kladogramu. Jedyne utrudnienie to konieczność pisania o konwergencji.
Zad. 20.2. * F, F
Komentarz: Pokoloruj drwala. Wystarczyło uważne obejrzenie kladogramu.
Zad. 21.1. **** Mutualizm/symbioza mutualistyczna; Korzyści: płaz nie ma mechanizmów zabezpieczających przed utratą wody, a nory pająka zapewniają wilgotne środowisko. Pająk składa nieosłonięte jaja, z których wykluwają się młode osobniki, a płaz eliminuje pożerające je organizmy.
Komentarz: Zrobiło się ciekawie, ponieważ w poleceniu jest określenie „właściwych dla wymienionych organizmów”. Sprawę skomplikowało słówko „właściwych”. Nie wystarczyło więc przepisanie fragmentów teksu zadania.
Zad. 21.2. * Pająki trawią zewnętrznie (poza organizmem), natomiast płazy wewnętrznie (w świetle przewodu pokarmowego).
Komentarz: Pokoloruj drwala z zoologii/fizjologii zwierząt. Chociaż tu może być jakiś haczyk (czekam na klucz CKE).
Zad. 22.1. * Pośredni: racicznica zmienna, ryby karpiowate; Ostateczni: ryby drapieżne (rybożerne)
Komentarz: Proste zadanie z ekologii. Prawie pokoloruj drwala.
Zad. 22.2. ** Miracidium tej przywry może wnikać i rozwijać się tylko w ciele racicznicy zmiennej. Bez tego żywiciela pośredniego doszłoby więc do przerwania cyklu życiowego pasożyta.
Komentarz: Proste zadanie z ekologii. Druga gwiazdka tylko za to, że trzeba było napisać arumentację.
Zad. 23.1. ** P, F Komentarz: Wystarczyło uważne obejrzenie wykresu i… odczytanie co na nim jest! Ja ze strachu użyłem linijki.
 Zad. 23.2. **** Fałsz. Zachodnie wybrzeże Oceanu Atlantyckiego to obszar występowania krewetki piaskowej, a nie warunki/parametry środowiska i zasoby określające możliwość przeżycia i rozmnażania się.
Komentarz: Drugie chytre zadanie na tej maturze, gdzie CKE bezczelnie (i jednocześnie fajnie) podsuwa rozwiązanie od czapy. Brawo Wam.
Zad. 23.3. ** 10-25 st. C
Komentarz: Jak zad. 23.1.
Na koniec komentarz ogólny:
W mojej subiektywnej ocenie 24 polecenia „zasłużyły” na raptem 1 gwiazdkę, a 18 na dwie. Zatem 42 punkty były do zdobycia nawet dla osób, które znają dobrze biologię, ale zupełnie odpuściły sobie specjalne przygotowania. 42/60 x 100% = 70% Dlatego uważam, że tegoroczna matura była bardzo łatwa.

Kampania Maturalna WALDIEGO ruszy ok. 10 lipca, ale materiały są już publikowane.
Zespół Teraz Wiedza